Page 28 - CEREKA_APM_Jan_Apr2025

PAKAIAN ALAM MELAYU BUKAN SEKADAR BUSANA
Sabzali Musa Kahn, Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur
Johan Iskandar, Akademi Seni Tradisional Warisan Melayu, Shah Alam, Selangor

Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya merupakan pusat
pengajian yang berhubung kait dengan alam Melayu. Antaranya bidang

ilmu berkaitan dengan bahasa, budaya, sejarah, kesusasteraan, dan adat
resam masyarakat Melayu. Dalam konteks pengajian Melayu, pakaian
alam Melayu memainkan peranan penting sebagai simbol identiti,
warisan budaya dan cerminan nilai masyarakat Melayu. Hubungan antara
pengajian Melayu dan pakaian alam Melayu dapat dilihat dalam beberapa
aspek lain antaranya:

1. Pakaian alam Melayu dalam pendidikan dan akademik
Subjek dalam Kurikulum: Dalam pengajian Melayu di sekolah dan

universiti, pelajar diajar tentang sejarah dan makna pakaian tradisional.
Kajian Akademik: Terdapat banyak kajian ilmiah tentang evolusi pakaian
tradisional, simbolisme warna, dan motif songket yang menjadi sumber
rujukan penting dalam pengajian Melayu.

2. Pakaian sebagai warisan budaya dalam pengajian Melayu.
Kajian Adat dan Tradisi: Dalam pengajian Melayu, pakaian tradisional
seperti baju Melayu, baju kurung, baju kebaya, dan songket dipelajari
sebagai simbol adat dan kesopanan masyarakat Melayu.Simbol
Status Sosial: Misalnya, songket sering dikaitkan dengan golongan
bangsawan dan upacara diraja.

Peranan dalam Upacara Adat: Pakaian tradisional digunakan dalam
majlis seperti perkahwinan, cukur jambul, dan khatam al-Quran.

3. Pakaian sebagai lambang nilai dan identiti Melayu.
Nilai Kesopanan: Pakaian tradisional Melayu biasanya longgar dan
menutup aurat, mencerminkan nilai kesantunan, kesederhanaan, dan
penghormatan terhadap agama.

4. Pakaian dalam seni, sastera, dan persembahan Melayu

Seni Persembahan: Dalam pengajian Melayu, pakaian tradisional
menjadi elemen penting dalam seni seperti tarian zapin, mak yong,
randai, dan dikir barat.
Kesusasteraan Melayu: Puisi, pantun, dan syair sering menggambarkan
keindahan pakaian sebagai lambang kecantikan dan keanggunan.

5. Kajian sumber alam dalam pembuatan pakaian
Dalam pengajian Melayu, pakaian tradisional dilihat sebagai hasil
penggunaan sumber alam seperti kapas, sutera, dan pewarna asli
daripada tumbuhan. Kajian terhadap teknik tenunan seperti songket
Palembang, tenun Pahang, dan batik Terengganu menjadi warisan ilmu

penting dalam pengajian Melayu.

Rumusan dari pakaian alam Melayu. Pengajian berkaitan dengan
pakaian alam Melayu bukan sekadar busana, tetapi lambang warisan
budaya, nilai tradisi, dan identiti bangsa Melayu. Dalam pengajian
Melayu, pakaian menjadi bahan kajian penting yang menghubungkan
aspek sejarah, adat, seni dan nilai murni masyarakat Melayu.

28